Znaczenie Chopina
O tym, że Chopin ma wielkie znaczenie w naszej kulturze nie muszę chyba nikogo przekonywać, od czasu do czasu warto jednak przyjrzeć się z biska wpływowi jaki przez niemal dwieście lat miały na nas utwory skomponowane przez tego wybitnego artystę. Po pierwsze powinniśmy pamiętać o tym, iż Chopin to nie lada inspiracja dla wszystkich kolejnych pokoleń pianistów. Nie ma chyba osób, które nie uczyłyby się gry na przykładzie znakomitych dzieł Chopina. Nie każdy adept fortepianu był jednak gotowy do zmierzenia się z dziełami samego mistrza, nie mówiąc już o komponowaniu własnych utworów. Jeśli chodzi jednak o mnie, to czasami mam wrażenie, iż bardzo wiele osób , które w dzisiejszych czasach decydują się na naukę w szkole muzycznej czy też nauce gry na własną rękę, koncentrują się wyłącznie na odtwarzaniu utworów. Bez wątpienia jest to o wiele łatwiejsze niż samodzielne komponowanie, niemniej jednak wydaje mi się, iż wiele osób nigdy nie podjęło się komponowania własnych utworów, będąc przeświadczonym o tym, iż przebicie Mozarta, Beethovena czy Chopina jest niemożliwe. Wiele osób nie zdaje sobie jednak sprawy z tego, iż muzyka Chopina to coś więcej niż tylko nuty i kolejne melodie. Dla wielu Polaków, którym przez lata zabraniało się czytać Słowackiego czy Mickiewicza, dla których Pan Tadeusz był niemal Biblią, tak samo świętą jak i zakazaną, muzyka Chopina była jedynym pocieszeniem. Jak pisał jeden ze znawców tematu w utworach Chopina niemal dało się ujrzeć oczyma wyobraźni wszystko to, co tak silnie kojarzyło się wówczas z polskością, o czym pisał Mickiewicz, za czym tęskniono w szarej rzeczywistości. Utwory Chopina, a zgłasza mazurki i polonezy, który uważane są za utwory polskie przepełnione były brzękiem szabel, bólem niewoli czy też głosem radosnej, zwycięskiej pieśni. Tyle było tam przecież buntu i nienawiści do tyrana, tyle krzyży, które setkami pojawiały się nad ciałami poległych w walce, tyle złotych pasów i barwnych kontuszy, które kojarzyły się nam z najbardziej chwalebnymi czasami w historii naszego kraju. Jak bowiem powszechnie wiadomo zwykle najbardziej tęsknimy za tym, czego nie mamy, dlatego też po utraceniu ojczyzny nasi rodacy zaczęli doceniać utracone dziedzictwo, zaczęli gonić za nim niemiłosiernie, poświęcać dla niego każdą kroplę krwi. Jeśli chodzi zatem o Polskę wpływ tego kompozytora na rodaków z pewnością jest doskonale określony, niemniej jednak należy zastanowić się również, jak bardzo Chopin wpłynął na Europę. Dużo mówi się o tym, iż jego utworu inspirowały Wagnera, który z kolei miał wpływ na Schumanna i Liszta, zresztą sam Liszt podczas jednego z koncertów Chopina w Paryżu miał zachwycić się jego niesamowitymi umiejętnościami i wspomnieć, iż jest to człowiek, który przywrócić świetlność i blask muzyce fortepianowej. Nie da się również ukryć, iż dla bardzo wielu zagranicznych osób Chopin to jedyne lub jedne z niewielu nazwisk kojarzących się z Polską. To bardzo ważne, że mamy tak znakomitego ambasadora, który od tak dawna promuje nasz kraj.
Inspiracje
Chopin inspirował już sobie współczesnych, nie dziwi zatem, iż i po śmierci jego utwory, a także życiorys stały się punktem wyjściowym do pracy wielu innych osób. Jeśli chodzi o inspiracje postacią naszego wielkiego artysty to przede wszystkim kojarzy mi się z nimi utwór Kamila Cypriana Norwida. Doskonale pamiętam, jak na lekcjach w liceum omawialiśmy utwory tego poety, nasza polonistka podkreślała wówczas geniusz poety. Bardzo chętnie mówiła o jego niedocenieniu przez współczesnych, o niezwykłych umiejętnościach, o wyprzedzaniu panujących wówczas trendów. Na początku nie byłam szczególnie przekonana do poezji tego autora, nie da się ukryć, iż była ona dość ciężka w odbiorze, wymagała nie lada skupienia, koncentracji oraz refleksji. Niemniej jednak z czasem okazało się, iż zupełnie przekonałam się do poety, a przyczynił się do tego między innymi znany wszystkim fanom Norwida utwór Fortepian Chopina. Warto wiedzieć, że inspiracją do napisania tego wiersza były carskie represje, w wyniku których zniszczony został fortepian, należący niegdyś do rodziny Chopina. Carscy żołnierze nie zawahali się przed wyrzuceniem potężnego instrumentu z okna pałacu Zamoyskich, a Norwid kiedy tylko dowiedział się o tym incydencie zdecydował się na ubranie w poetyckie słowa swoich przemyśleń. Warto wiedzieć, iż poeta miał okazję spotkać naszego wielkiego artystę, kompozytora, wirtuoza w czasie swojego pobytu w Paryżu. Chociaż Chopin był już wówczas słaby, to i tak wywarł na poecie niemałe wrażenie, skłonił go do przemyśleń, zainspirował, jak to zwykle bywa po spotkaniach z tak wielkimi postaciami. Utwór to niezwykła pamiątka po naszym kompozytorze, która składa się z kilku części, opowiadających między innymi o samej postaci Chopina. Przy tworzeniu tego opisu Norwid używa wielu zaczerpniętych z mitologii porównań, dzięki którym uwzniośla postać naszego narodowego bohatera i mistrza. Niemniej jednak wiersz Norwida to coś więcej, bowiem jego poezja zawsze była czymś więcej niż tylko zwykłymi, pięknie dobranymi słowami. Jest w tych słowach coś inspirującego, coś co sprawia, iż czytelnik może na swój sposób poznać Chopina, wskrzesić w swojej wyobraźni obraz jego postaci. Jeśli jednak chodzi o inspiracje muzykę naszego polskiego mistrza to warto wiedzieć, iż jego utwory niejednokrotnie wykorzystywane były w filmach czy też sztukach teatralnych. Do dziś bardzo wielu młodych zwolenników muzyki klasycznej, chętnie gra Chopina na swoich koncertach czy też egzaminach zaliczeniowych. Ta muzyka zawsze robi bowiem niesamowite wrażenie, zawsze porusza i inspiruje, napełnia serca niezwykłą energią. Czasami trudno jest uwolnić się od tych utworów, nawet jeśli na co dzień słucha się współczesnej muzyki. Koncerty na żywo robią jednak niesamowite wrażenie, od którego ciężko jest się uwolnić, muzyka Chopina grana na żywo wciąż uderza i porusza. Niestety nikt z nas nie będzie miał już okazji usłyszeć dźwięków wydobywających się spod palców samego mistrza, niemniej jednak wydaje mi się, iż słuchanie wybitnych współczesnych pianistów może być równie poruszające i inspirujące.
O romantyzmie
Romantyzm to jedna z ciekawszych epok, w których wykreowały się wielkie osobistości i ideały. Jeśli chodzi o mnie to bardzo pozytywnie wspominam rozważania na temat tej epoki, które wywiązały się w czasie moich lekcji polskiego w liceum. Romantyzm to nazwa, którą przez bardzo długi czas rozumiałam w wąskim, współczesnym pojęciu. Nie da się bowiem ukryć, iż dla wielu z nam romantyzm to przede wszystkim pewien styl bycia, styl nawiązywania znajomości z płcią przeciwną. Dziś za romantyka wzięlibyśmy kogoś, kto pamięta o urodzinach, kupuje kwiaty, zaprasza na kolacje przy świecach. Takie wartości są jednak trochę wyśrubowane, kojarzą się raczej z książkami niż z rzeczywistością. W szkole średniej okazuje się, iż romantyzm to coś więcej, to epoka pełna barw, ale również szarości. Świat Mickiewicza, Słowackiego i Chopina, który na zawsze wpisał się w kanony naszej kultury. Romantyzm to również, a może przede wszystkim metafizyka, szukanie głębi w nieodgadnionym i niezbadanym, poznawanie świata przez pryzmat duszy, pryzmat uczuć. Może właśnie dlatego epoka romantyzmu wydaje się być tak interesująca. Tutaj bowiem każdy autor miał prawo wyrazić swoje wnętrze, swoje emocje, pokazać, kim naprawdę jest. Sztuka była sposobem na rozliczenie się z własnym ja, ze swoimi życiowymi rozterkami i problemami. Wiele osób uważa jednak, iż utwory z tego okresu są łzawe, tak przepełnione emocjami, iż wręcz nieprawdziwe. Pewne jest również, iż nie grzeszą one aktualnością i ponadczasowością, dla mnie jednak to zaleta, a nie wada. Tworzenie ponadczasowych historii jest istotne, niemniej jednak czasami tylko brak ponadczasowości może spowodować, iż czytelnik będzie w stanie przenieść się do danej epoki, poczuć panujący w niej klimat, wyobrazić sobie niewyobrażalne. Bo dla wielu z nas niepojęte jest przecież jak Werter mógł dokonać samobójstwa w tak nieudolny sposób, jak mógł targać się z tak dziwnymi emocjami. Jednak wśród ówczesnej młodzieży, wśród ówczesnych nieszczęśliwie zakochanych znalazło się wiele osób, które podążały za przykładem Wertera, popełniając samobójstwo z powodu nieodwzajemnionego uczucia oraz rozterek dnia codziennego. Dla Polaków jednak romantyzm to przede wszystkim możliwość czytania największych dzieł Mickiewicza, które miały pokrzepiać strudzone bólem egzystowania w znajdującej się pod zaborami ojczyźnie. Dla Polaków to przede wszystkim piękne, niezapomniane, na wskroś przeszywające dusze utwory Chopina, który z zamiłowanie i wielką pasję raczył swoich wielbicieli kolejnymi muzycznymi arcydziełami. To właśnie Chopin został tak bardzo doceniony nie tylko w Polsce, ale również za granicą. W Paryżu na największych balach i rauszach grano utwory naszego mistrza, a w jego domu gromadzili się najbardziej wpływowi artyści z miasta oraz całej Europy. To niesamowite jak wielki wpływ miała i wciąż ma muzyka naszego słynnego muzyka, która z pewnością może poszczycić się mianem ponadczasowej, intrygującej i wiecznie inspirującej nowe pokolenia tych wrażliwych osób.
Gatunki
O tym, że Chopin tworzył wiele różnego rodzaju gatunków muzycznych wie niemal każdy, niemniej jednak niewielu z nas zdaje sobie sprawę z tego, co pod nazwami tych gatunków się kryje. Z tego względu warto wspomnieć co nieco o uprawianych przez Chopina gatunkach muzycznych. Na początku chciałabym nawiązać do poloneza, bowiem jest to jeden z tych gatunków, które większość z nas potrafiłaby w jakiś sposób scharakteryzować. Osobiście polonez kojarzy mi się głównie z tańcem, którego każdy z nas uczył się z pewnością w szkole czy przedszkolu. Nie wspominając już o studniówce, na której konieczne było odtańczenie uroczystego tańca na początku wielkiej dla maturzystów imprezy. Tak naprawdę jednak pod nazwą polonez kryje się coś więcej niż czerwone podwiązki panien z zapałem prezentujących swoje wieczorowe sukienki. Polonez w ujęciu muzycznym to przede wszystkim utwór, który pojawił się w okresie baroku i przez dość długi czas inspirował wielu kompozytorów. Charakteryzuje się on raczej powolnym, określanym jako umiarkowane tempem, uroczystością jak również powtarzającym się schematem rytmicznym. Okazuje się, iż najbardziej popularnym na całym świecie kompozytorem polonezów jest i był Fryderyk Chopin, który stworzył wiele niepowtarzalnych, niezwykłych dzieł, które po dziś dzień zapierają dech w piersiach wielu wielbicielom muzyki klasycznej, czy jak kto woli poważnej. Jeśli chodzi o bardziej przyjazne dla przeciętnego słuchacza utwory to warto wiedzieć, iż polonez to również gatunek, występujący w niektórych kolędach takich jak chociażby słynne Dzisiaj w Betlejem czy też Bóg się rodzi. Innym, cenionym przez Chopina gatunkiem były walce, niemniej jednak w swoim dorobku nasz kompozytor ma tylko trzy takie utwory. Walce kojarzą nam się głównie z tańcem, w końcu która dziewczyna nie chciałaby znaleźć się w ramionach ukochanego, niesiona w rytm pięknego, romantycznego walca? Należałoby dołożyć do tego długą, zwiewną sukienkę oraz frak czy smoking i już można sunąć w rytm walca wiedeńskiego czy też walca angielskiego, pełnego podnoszeń i obrotów. Fani tańca z pewnością niejednokrotnie mieli okazje słuchać pięknych utworów, do których tańczy się walca, wśród nich być może pojawiła się również twórczość Fryderyka Chopina. Trzy skomponowane przez niego na fortepian walce uważane są za wybitne dzieła, do dziś odgrywane przez wielu znanych pianistów na całym świecie. Warto wspomnieć również o tym, iż Chopin miał niemały wpływ na rozwój etiudy, czyli gatunku muzycznego który początkowo służył wyłącznie do celów dydaktycznych. Na bazie etiud można było zdobywać dalsze umiejętności i szkolić swoją technikę gry, niemniej jednak nikt nie traktował tych utworów jako wielkie dzieła, mogące mieć wpływ na wygląd muzyki. Okazało się jednak, iż po pewnym czasie etiuda wyrosła do rozmiarów samodzielnego gatunku, który wymagał nie tylko niebanalnej, zapierającej dech w piersiach techniki, ale również wirtuozerii i wyobraźni, którą mogą poszczycić się tylko najwybitniejsi twórcy tacy jak Chopin.