Filmy
Geniusz potrafi być inspirujący, nie dziwi zatem, iż na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat różni reżyserowie i producenci filmowi pokusili się o stworzenie obrazu poświęconego największemu polskiemu kompozytorowi. Życie Fryderyka Chopina nie było proste, do dziś wiele aspektów z jego codziennego funkcjonowania budzi kontrowersje i wywołuje dyskusje. Pod koniec dwudziestego stulecia wciąż snuto różne plany na temat przyczyn jego śmierci oraz chorób, które mu doskwierały. Warto zdawać sobie jednak sprawę z tego, iż twórców filmowych bardzo często interesowało głównie życie miłosne Chopina, które nie było usłane różami. Pierwszy z filmów, jaki zadedykowano zmarłemu geniuszowi nakręcony został już w tysiąc dziewięćset czterdziestym piątym roku przez Charlesa Vidora. Niewiele osób słyszało jednak o tym filmie, również w Internecie nie można znaleźć zbyt wielu informacji na ten temat, jeśli jednak będziemy mieli kiedyś możliwość obejrzenia tego filmu, z pewnością będzie on warty uwagi, w końcu nominowany był do Oscarów aż w sześciu kategoriach. Główną rolę zagrał tu amerykański aktor Cornel Wilde, który dostał za kreację Chopina nominację do Oscara, z kolei wcielająca się w rolę George Sand Merle Oberon swego czasu otrzymała tę cenną nagrodę za kreację w innym filmie. Jeśli chodzi o pierwszy polski film poświęcony naszemu geniuszowi fortepianu to miał on tytuł „Młodość Chopina”, niestety ze względu na epokę, w której został nakręcony zaprezentowana na nim historia biograficzna nie jest do końca prawdziwa. Warto bowiem zdawać sobie sprawę z tego, iż młody Chopin wcale nie był rewolucjonistą, jak to zostało zaprezentowane w filmie. Niemniej jednak wypuszczony na ekrany w roku tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym drugim film cieszył się ość dużą popularnością. Obraz wyreżyserował Aleksander Ford, z kolei główną rolę zagrał Czesław Wołłejko, była to jedna z największych ról filmowych tego aktora. Warto wspomnieć również o tym, iż film traktuje o pięciu latach z życia naszego kompozytora, przy czym akcja rozpoczyna się, gdy Chopin był piętnastoletnim chłopcem. Kolejnym filmem, który skupił się na życiu naszego pianisty jest obraz „Błękitna nuta”, który był owocem francusko-niemieckiej współpracy. Historia przedstawia trzydzieści sześć godzin z życia naszego słynnego kompozytora, przy czym warto zaznaczyć, że opowiadane wydarzenia są jedynie interpretacją reżysera, Andrzeja Żuławskiego. Akcja filmu toczy się w roku tysiąc osiemset czterdziestym szóstym, kiedy to George Sand postanawia urządzić wystawne przyjęcie w jednej ze swoich posiadłości. Na ekranie pojawiają się aktorzy wcielający się w takie znakomite osobistości jak słynny malarz Delacroix czy też pisarz Iwan Turgieniew. Warto wspomnieć również o tym, że w główną rolę wcielił się polski aktor Janusz Olejniczak, podczas gdy George Sand zagrała francuska aktorka Marie-France Pisier. Jeśli chodzi jednak o najbardziej znany, bo najmłodszy film poświęcony Chopinowi to będzie to z pewnością film Chopin. Pragnienie miłości, wyreżyserowany przez Jerzego Antczaka.
Chopin w świadomości Polaków
Nie da się ukryć, iż Polacy mają swoich ulubionych bohaterów narodowych, wśród których z pewnością moglibyśmy wyróżnić Fryderyka Chopina, w końcu to on sławił nasz kraj nie tylko u najbliższych sąsiadów, ale również, a może przede wszystkim w Paryżu. To właśnie on znał największe osobistości artystyczne ówczesnych czasów. Są takie nazwiska, o których mówiło się i mówić będzie się już zawsze, niemniej jednak zawsze żałuje, iż w dzisiejszych czasach ciężko już o takich bohaterów jak Chopin, o którym słyszałby każdy bez względu na wiek czy pochodzenie. Kiedy idziemy do szkoły musimy zetknąć się z tym nazwiskiem, bo inaczej po prostu się nie da. Być może spora rzesza naszych rodaków nigdy nie będzie wiedziała zbyt wiele na temat tej postaci, niemniej jednak są pewne fakty, słowa czy skojarzenia, które każdemu z nas kojarzą się właśnie z Chopinem. Pierwszym z nich jest z pewnością fortepian, czyli instrument, który wyniósł naszego mistrza na piedestał. Nikt z nas nie wie, czy niezwykłe zamiłowanie Chopina do muzyki dałoby o sobie znać, gdyby posłano go na lekcje gry na skrzypcach czy harfie. To właśnie fortepian jest atrybutem jego sukcesu, przedmiotem, który nieodzownie kojarzy się z Chopinem nie tylko mi, ale również tysiącom innych Polaków. Fortepian, który tak pięknie został opisany w jednym z bardziej znanych wierszy naszego wybitnego poety Kamila Cypriana Norwida. Tak naprawdę, jestem jednak przekonana, iż w dzisiejszych czasach niewielu z nas kojarzy nazwiska wielkich pianistów, jedyne, które każdemu z pewnością obiły się o uszy to z pewnością Chopin, Mozart czy Beethoven. Niemniej jednak gdybyśmy musieli już skojarzyć autora z konkretną melodią pewnie mielibyśmy z tym niemały problem. W tym właśnie tkwi cały szkopuł, okazuje się bowiem, iż choć każdy z nas doskonale wie, kim był Chopin i czym się zajmował, to już nie każdy, a wręcz mało kto jest w stanie skojarzyć największe nawet utwory Chopina. Wszystko ze względu na to, iż na co dzień raczej nie słuchamy muzyki klasycznej, nie mamy do czynienia z jak to zwykliśmy mówić wyższą kulturą, dlatego też nie potrafimy przypisać naszemu geniuszowi żadnego konkretnego dzieła. Niemniej jednak w szkole, na zajęciach z muzyki czy języka polskiego z pewnością mieliśmy okazję usłyszeć działa naszego wielkiego mistrza, dlatego też być może gdzieś w podświadomości, po usłyszeniu jakiegoś bardzo znanego utworu potrafilibyśmy powiązać melodię z Chopinem. Czasami wydaje mi się również, iż Chopin jest jednym z tych bohaterów, których lubimy postawić sobie na półkę i podziwiać. Książka czy wydane przy pomocy dobrych pianistów nagranie z utworami skomponowanymi przez Chopina to dobry motyw do postawienia na półkę czy też pochwalenia się przed znajomymi z zagranicy, którzy być może będą w stanie owo nazwisko skojarzyć. Niemniej jednak kiedy przychodzi nam zmierzyć się z zapoznaniem się ze szczegółami z życia słynnego kompozytora i wirtuoza fortepianu to okazuje się, iż mamy z tym naprawdę o wiele, wiele większe problemy.
Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny
Raz na pięć lat i Polska staje się centrum świata, na które skierowana jest uwaga wszystkich, nawet jeśli wielu z nas nie zdaje sobie z tego sprawy. A warto wiedzieć przecież, iż Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny to jedna z tych uroczystości, którą zdecydowanie możemy się poszczycić. Jest to bowiem jeden z najstarszych, a jednocześnie jeden z najbardziej prestiżowych konkursów przeznaczonych dla zwolenników muzyki poważnej na świecie. Szkoda jednak, iż tak mało mówi się o nim w szerszych kręgach, bo zdecydowanie jest to wydarzenie godne najwyższej uwagi. Przede wszystkim warto wspomnieć o tym, iż konkurs ten odbywa się w Warszawie, a zatem miejscu, z którym Chopin był bezpośrednio związany z życiem Chopina, tu w końcu przez długi czas uczył się on gry na fortepianie, tu również dawał pierwsze, bardziej znaczące koncerty. Warto wspomnieć również o tym, iż konkurs charakteryzuje się tym, iż wszystkie utwory, prezentowane zarówno na eliminacjach jak i na kolejnych etapach konkursu skomponowane zostały przez Fryderyka Chopina. Na świecie nie istnieje zbyt wiele konkursów, które tak ściśle poświęcone byłyby jednemu człowiekowi, niemniej jednak nie da się ukryć, iż Chopin był nie tylko wielką osobowością, ale również człowiekiem, który skomponował liczne, niepowtarzalne, niesamowite utwory, które do dziś dzień cieszą uszy nawet najbardziej wybrednych słuchaczy. Warto wspomnieć o tym, iż tradycja tego konkursu sięga aż roku tysiąc dziewięćset dwudziestego siódmego, kiedy to kompetycja została zainicjowana przez Jerzego Żurawlewa, jednego z polskich pianistów, nieco mniej znanego w masowym tego słowa znaczeniu. Czym jednak były konkurs bez nagród? Warto wiedzieć, iż uczestnicy konkursu mogą liczyć na bardzo wiele, różnorodnych laurów, które spływają nie tylko na zwycięzcę. Ze względu na międzynarodową sławę, w konkursie przyznawanych jest bardzo wiele mniejszych i większych nagród. Można wśród nich znaleźć oczywiście nagrody pieniężne czy rzeczowe, niemniej jednak dla wielu artystów o wiele ważniejsza będzie międzynarodowa sława, możliwość koncertowania czy też angaż przy światowej sławy, wielkich produkcjach. Poza tym istniej wiele tak zwanych pozaregulaminowych nagród, które mogą spłynąć na osobę, która wykona najlepszego poloneza, mazurka czy też sonaty. Warto wspomnieć również o tym, iż tak zwane chody mają tu polscy wykonawcy, bowiem fundatorzy przewidują dość pokaźną nagrodę dwudziestu pięciu tysięcy euro dla Polaka, który zostanie w konkursie najwyżej oceniony. Swego czasu ufundowana została również nagroda dla polki, która najlepiej zaprezentuje się w konkursie, jak więc widać nie tylko najlepsi z najlepszych będą w stanie zdobyć ciekawe i wartościowe nagrody. A trzeba przy tym wspomnieć, iż wszystko zaczęło się z dość prozaicznego powodu, inicjator konkursu miał bowiem na celu nie promowanie muzyki Chopinowskiej, a próbę interpretacji muzyki, napisanej przez mistrza. Dla wielu bowiem w nutach zaklętych jest coś więcej, coś, co niezwykle trudno jest odczytać.
Co dzieci wiedzą o Chopinie?
Już w przedszkolu czy podstawówce bardzo często zdobywamy nasze pierwsze wiadomości na temat słynnych Polaków. Z pewnością przewijają się wówczas takie nazwiska jak Chopin, Mickiewicz, Kościuszko czy Piłsudzki. Ten ostatni zwykle kojarzony jest przez dzieci z wąsami i Kasztanką, pięknym koniem, na którym przemierzał kraj nasz dowództwa. Nieco bardzo rozgarnięte i wyedukowane dzieci mogą kojarzyć Piłsudzkiego z odzyskaniem niepodległości. Jaki jednak skojarzania mają maluchy po usłyszeniu nazwiska Chopin? Cóż, z pewnością należałoby zapytać o to samych zainteresowanych, niemniej jednak kiedy wzięłam pod ostrzał moją młodszą kuzynkę, ta natychmiast odpowiedziała, że jest to pan od fortepianu. Okazało się, że w książce mieli kiedyś czytankę o Chopinie i pani kazała nauczyć im się kilku faktów z jego życiorysu, także mała kojarzyła takie hasła jak fortepian, polonez, mazurek czy Żelazowa Wola. Niestety gruźlica pomyliła jej się z cholerą, niemniej jednak to małe niedociągnięcie jestem w stanie jej wybaczyć. Tak naprawdę okazało się, że mała posiada o wiele większą wiedzę niż jej rodzice, bowiem kiedy mała pobiegła do mamy z pytaniem o Chopina ta niewiele potrafiła powiedzieć jej na temat naszego kompozytora. Wówczas padły tylko takie słowa jak pianista i Polska, żadnych głębszych szczegółów, żadnego zbędnego zainteresowania. Za to jej brat- gimnazjalista z zadaniem poradził sobie o wiele lepiej, ale jak sam powiedział zawdzięcza to wyłącznie temu, iż ze względu na rok chopinowski w szkole mieli do czynienia z muzykę mistrza puszczaną z radiowęzła w czasie jednej z lekcji. Jakiś nauczyciel powiedział im kilka ciekawostek na temat naszego kompozytora, które utkwiły mu w pamięci. Co ciekawe wiedział on, iż Chopin swoją przygodę z fortepianem rozpoczął już w wieku czterech lat, niemniej jednak wydało mu się to bardziej dziwne niż inspirujące. Okazuje się zatem, iż wiedza dzisiejszych dzieciaków na temat Chopina nie jest aż tak mała jak mogłoby się wydawać, przynajmniej są one w stanie skojarzyć ową postać, co jest już nie lada wyczynem. Być może ma na to wpływ działalność kulturalna prowadzona w wielu szkołach i przedszkolach, sama doskonale pamiętam jak w dzieciństwie nauczycielki prowadziły nas na specjalne koncerty dla dzieci, które organizowane były przez uczniów szkoły muzycznej pierwszego stopnia. Takie koncerty miały nam przybliżyć twórczość najbardziej znanych kompozytorów, czasem mówiono również co nie co na temat najbardziej znanych muzyków, w tym Chopina właśnie. Jeśli chodzi o mnie najbardziej uderzające były jednak przerażone miny małych dzieci, które chciały wypaść jak najlepiej. Być może niektóre z nich czerpały przyjemność z gry, niemniej jednak kiedy teraz wracam wspomnieniami do tego widoku zawsze widzę nieszczęśliwe twarze. Zresztą, kiedy nawet rozmawiam ze znajomymi, którzy ukończyli szkołę muzyczną, okazuje się, iż wielu z nich niezbyt miło wspomina ten okres w swoim życiu. Niektóry z nich nie chcieli nawet myśleć o kontynuowaniu nauki w tym kierunku, inni zrezygnowali z powodu innych planów na przyszłość.